تبلیغات
حدیث های مختلف وکلوپ های مذهبی وکتاب های دینی

آیا بازی های کامپیوتری برای فرزندم مضر است؟
ن : ابوالفضل بوستان زاده
ت : 1394/07/10
حدیث هایی در مورد انصاف
اخلاق پسندیده

انصاف

1- موقعیکه حضرت محمد (صلّی الله علیه و آله و سلّم) هفت ساله شد روزی به مادرش حلیمه ی سعدیه فرمود برادرانم کجا هستند؟ جواب داد: فرزند عزیز، آنان گوسفندانی را که خداوند به برکت وجود تو به ما مرحمت کرده است به چرا می برند. طفل گفت: مادر، درباره ی من با انصاف رفتار ننمودی. مادر پرسید چرا؟ فرمودند: آیا سزاوار است که من در سایه ی خیمه باشم و شیر بنوشم و برادرانم در بیابان برابر آفتاب سوزان باشند.

منبع: بحار6،ص88

2- حضرت امام علی (علیه السّلام) فرموده اند: خویشتن را با فضایل اخلاقی و ملکات انسانی بیارایید، از ستم خودداری کنید، به حق و درستی رفتار نمایید و با قضاوت وجدانی خود نسبت به مردم منصف باشید.

منبع: غررالحکم،ص 352

3- حضرت امام علی (علیه السّلام) فرموده اند: روابط برادرانه با وجود انصاف و رفتار منصفانه قابل بقاء و دوام است.

منبع: مستدرک، جلد2، ص 308

4- حضرت امام سجّاد (علیه السّلام) فرموده اند: حق رفیق این است که با او براساس تفضل و عواطف عالیه انسانی برخورد نمایی و در مواردیکه که قادر به تفضل اخلاقی نیستی باید از مرز عدل و انصاف تنزل ننمایی و موظفی که رفیقت را همواره احترام کنی همانطور که او محترمت می دارد.

منبع: تحف العقول، ص 266

5- از حضرت امام سجّاد (علیه السّلام) حدیث شده که رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در آخر خطبه ی خود فرمودند: خیر و سعادت برای کسی است که اخلاقش پسندیده و خُویَش پاک باشد، باطنش نیکو و ظاهرش خوب باشد، مازاد اموال خود را انفاق کند و از اداء سخنان زائد امساک نماید و با همه ی مردم به عدل و انصاف رفتار کند.

منبع: کافی 2ریال ص 144

6- حضرت امام صادق (علیه السّلام) از رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) حدیث کرده که فرموده اند: کسی که با مال خود به یاری تهیدستان می رود و با تمام مردم براساس انصاف رفتار می کند او مومن واقعی و پیرو حقیقی مکتب اسلام است.

منبع: کافی،جلد2، ص 147

7- حضرت امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: سه کار است که هر کس یکی از آنها را انجام دهد خداوند بهشت را بر او واجب می گرداند: انفاق کردن در تنگدستی، خوشرویی با همه ی عالم، و انصاف داشتن.

منبع : الکافی ٢/١٠٣

 

www.ez12.persianblog.ir

با تشکر از انتخاب شما



[ ] | [ کلمات کلیدی ] : حدیث هایی در مورد انصاف-
[ مرتبط با ] : کتابخانه دینی
ن : ابوالفضل بوستان زاده
ت : 1394/08/7
حدیث
«یَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لاتُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَىِ اللّه ِ وَرَسُولِه وَاتَّقُوااللّه َ إِنَّ اللّه َ سَمِیعٌ عَلِیمٌ یَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لاتَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِىِّ وَلاتَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُكُمْ وَأَنْتُمْ لاَ تَشْعُرُونَ»حدیث
اى كسانى كه ایمان آورده اید. چیزى را بر خدا و رسولش مقدّم نشمرید (وپیشى نگیرید) وتقواى الهى پیشه كنید كه خداوند شنوا و داناست. اى كسانى كه ایمان آورده اید! صداى خود را فراتر از صداى پیامبر نكنید، و در برابر او بلند سخن مگوئید (و داد و فریاد نزنید) آن گونه كه بعضى از شما در برابر بعضى بلند صدا مى كنند. مبادا اعمال شما (بخاطر بى ادبى ها) نابود گردد در حالى كه نمى دانید.

مولوى:
از خدا جوییم توفیق ادب بى ادب محروم ماند از لطف ربّ
بى ادب تنها نه خود را داشت بدبلكه آتش در همه آفاق زد

«ادب» چه واژه شیرین و دلپذیرى است، چه كلمه نشاط آور و زیبایى است، چه لفظ دلنشین و دوست داشتنى است، كلمه اى كه همه دوست دارند معنى و مفهوم آن را در همه جا و همه كس شاهد باشند، و در همه رفتار و كردارها نمایان گردد، و همه مجسمه آن معنى و مفهوم باشند.
شاید هیچ واژه اى باندازه آن مورد توافق و خواست همه انسانها نباشد بطورى كه همه انسانها و ملّتها با هر دین و مرامى كه باشند از كوچك و بزرگ آن را بپسندند و به آن عشق بورزند، و دوست داشته باشند هم خود به آن آراسته باشند هم دیگران، آرى موضوعى كه همه آرزوى آن را دارند و با تمام وجود به آن عشق مى ورزند.
اما سئوال این است چرا این واژه با اینكه این قدر مورد خواست و علاقه همه اقشار است تا این حدّ مورد بى مهرى قرار گرفته و مى گیرد، با اینكه اگر در زندگى فردى و اجتماعى حضور جدّى پیدا كند زندگى را شیرین و زیبا و پر معنى و امید بخش و سعادتمند مى سازد و انسانها به هم نزدیك شده و محبت ها و علاقه ها بین انسانها چند برابر مى شود.
پس چرا با این همه آثار خوب و فراوان و جایگاه ارزشمند كمتر از آن سخن گفته مى شود و كمتر در مورد آن نوشته مى شود.
ممكن است رمز همه این بى مهرى ها این باشد كه همه فكر مى كنند خوبى و جایگاه آن براى همه روشن و واضح است و سخن گفتن و نوشتن در مورد ادب پرداختن به امور بدیهى و وقت تلف كردن است و اگر كسى به آن بپردازد توجهى به او و سخنان او نمى شود، زیرا همه بر این باورند كه ادب خوب است و همه باید در مقابل خالق هستى و همه انسانها بلكه همه موجودات كه مخلوقات او هستند ادب را پیشه خود سازند چون شخصیّت انسانى انسان به مؤدّب بودن او سفارش مى كند علاوه بر اینك خالق جهان و همه انسانها آنرا براى انسان شایسته و لازم مى دانند.اما باید پذیرفت و باور كرد كه سخن گفتن و نوشتن در مورد آن گرچه براى یادآورى و بیان جوانب و موارد مختلف آن و اهمیت ویژه آن در شیرین كردن زندگى دنیوى و اُخروى در حدّى كه نیاز است مناسب بلكه ضرورى است، بویژه آنكه مى بینیم در ضمن آیات قرآن و سخنان اهل بیت علیهم السلام ابعاد تازه اى از معنى و مفهوم و نمونه هاى زیبایى از ادب اسلامى بیان شده است.
از اینرو براى استفاده بیشتر از فرهنگ غنى اهل بیت عصمت و طهارت چهل درّ گرانبها را برگزیدیم به امید آنكه بتوانیم آنها را فراگرفته و در زندگى فردى و اجتماعى به خوبى پیاده كنیم و خود و جامعه را بسوى جامعه اى پر از محبت و صفا و صمیمت سوق داده و زندگى ایده آل و خداپسندانه داشته باشیم.
محمود شریفى


[ ]
[ مرتبط با ] : کتابخانه دینی
ن : ابوالفضل بوستان زاده
ت : 1394/08/6
حدیث ادب
حدیث (1) امام صادق علیه السلام :

 لَا یَزَالُ الْمُؤْمِنُ یُورِثُ أَهْلَ بَیْتِهِ الْعِلْمَ وَ الْأَدَبَ الصَّالِحَ حَتَّى یُدْخِلَهُمُ الْجَنَّةَ [جَمِیعاً]


مؤمن همواره خانواده خود را از دانش و ادب شایسته بهره مند مى سازد تا همه آنان را وارد بهشت كند.

مستدرك الوسایل و مستنبط المسایل ج12، ص201، ح13881

حدیث (2) امام حسن عسکری علیه السلام:

کَفاکَ ادباً تَجنُّبُکَ ما تَکرهُ مِن غَیرکَ؛


در مقام ادب همین بس که آنچه برای دیگران نمی پسندی، خود از آن دوری کنی.

دره الباهره ص45 - بحارالانوار(ط-بیروت)ج66 ،ص407 ، ح115

حدیث (3) امام حسن عسکری علیه السلام:

لَیسَ مِنَ الاَدَبِ اِظهارِ الفَرَح عِندَ المَحزونِ؛


اظهار شادی نزد غمدیده، از بی ادبی است.

تحف العقول ص489

حدیث (4) امام علی علیه السلام:

لا غِنَی کالعَقلِ، و لا فَقرَ کالجَهلِ، و لا میراثَ کالاَدَب و لا ظَهیرَ کالمُشاوَرَه؛

 

هیچ ثروتی چون عقل و هیچ فقری چون جهل و هیچ میراثی چون ادب و هیچ پشتیبانی چون مشورت نخواهد بود.

نهج البلاغه(صبحی صالح) ص478

حدیث (5) امام علی علیه السلام:

العِلمُ وَراثَهٌ کَریمَهٌ ، وَ الادابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَهٌ ، وَ الفِکرُ مِرآهٌ صافِیَهٌ؛

علم میراث گرانبهائی است و ادب لباس فاخر و زینتی است و فکر آئینه ای است صاف.

نهج البلاغه(صبحی صالح) ص469

حدیث (6) رسول اكرم صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله :

اَنـَا اَدیبُ اللّه‏ِ وَ عَلىٌّ اَدیبى ، اَمَرَنى رَبّى بِالسَّخاءِ وَ الْبِرِّ وَ نَهانى عَنِ الْبُخْلِ وَ الْجَفاءِ وَ ما شَى‏ءٌ اَبْغَضُ اِلَى اللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الْبُخْلِ وَ سوءِ الْخُلُقِ، وَ اِنَّهُ لیُفْسِدُ العَمَلَ كَما یُفْسِدُ الخَلُّ الْعَسَلَ؛

من ادب آموخته خدا هستم و على، ادب آموخته من است . پروردگارم مرا به سخاوت و نیكى كردن فرمان داد و از بخل و سختگیرى بازَم داشت . در نزد خداوند عزّوجلّ چیزى منفورتر از بخل و بد اخلاقى نیست . بد اخلاقى ، عمل را ضایع مى ‏كند ، آن‏سان كه سركه عسل را.

مكارم الاخلاق ص 17

حدیث (7) امام على علیه‏ السلام :

اِنَّ النّاسَ اِلى صالِحِ الاَدَبِ اَحْوَجُ مِنْهُمْ اِلَى الْفِضَّةِ وَ الذَّهَبِ؛

مردم، به ادب (فرهنگ و تربیتِ) درست ، نیازمندترند، تا به طلا و نقره.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص247 ، ح5080

حدیث (8) امام على علیه ‏السلام :

اَلنَّفْسُ مَجْبولَةٌ عَلى سوءِ الاَدَبِ وَ الْعَبْدُ مَأمورٌ بَمُلازَمَةِ حُسْنِ الاَدَبِ وَ النَّفْسُ تَجرى [بِطَبعِها] فى مَیَدانِ المُخالَفَةِ وَ الْعَبْدُ یَجْهَدُ بِرَدِّها عَنْ سوءِ الْمُطالَبَةِ فَمتى اَطْلَقَ عِنانَها فَهُوَ شَریكٌ فى فَسادِها وَ مَنْ اَعانَ نَفْسَهُ فى هَوى نَفسِهِ فَقَدْ اَشْرَكَ نَفْسَهُ فى قَتْلِ نَفْسِهِ؛

نفس آدمى بر بى ‏ادبى سرشته شده است و بنده فرمان دارد كه پایبند ادب نیكو باشد. نفس آدمى با طینت خود در میدان مخالفت مى‏ تازد و بنده مى‏ كوشد آن را از خواسته ناروایش برگرداند، پس هرگاه عنان نفس را رها سازد، شریك تبهكارى اوست و هر كس نفس خود را در خواهش‏ هایش یارى رساند، در قتل خود همدستِ نفس شده است.

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج11 ، ص 138 - مشکاه الانوار فی غرر الاخبار ص247

حدیث (9) امام على علیه ‏السلام :

عَلَیْكُمْ بِالاَدَبِ ، فَاِنْ كُنْتُمْ مُلوكا بَرَزْتُمْ وَ اِنْ كُنْتُمْ وَسَطا فُقْتُمْ ، وَ اِنْ اَعْوَزَتْكُمُ الْمَعیشَةُ عِشْتُمْ بِاَدَبِكُم؛

ادب بیاموزید، زیرا كه [در این صورت] اگر پادشاه باشید، برجسته مى‏شوید، اگر میانه باشید، سرآمد مى‏شوید و اگر تنگ‏دست باشید، با ادبتان گذران زندگى مى‏كنید.

شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج20 ، ص304 ،ح483

حدیث (10) امام على علیه‏السلام :

كَفاكَ مُؤَدِّبا لِنَفْسِكَ تَجَنُّبُ ما كَرِهْتَهُ مِنْ غَیْرِكَ؛

براى ادب آموزى ‏ات همین بس كه از آنچه از دیگران نمى ‏پسندى ، دورى كنى.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص247 ، ح5089

حدیث (11) اَنَس :

حَیَّتْ جاریَةٌ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلىٍّ علیه ‏السلام بِطاقَةِ رَیْحانٍ ، فَقالَ لَها : اَنـْتِ حُرَّةٌ لِوَجْهِ اللّه‏ِ ، فَقُلْتُ لَهُ فى ذلِكَ ، فَقالَ : اَدَّبَنَا اللّه‏ُ تَعالى فَقالَ : «و إِذا حُیّیتُم بِتَحیَّةٍ فَحَیُّوا بِاَحْسَنَ مِنْها»الآیَةِ، وَ كانَ اَحْسَنُ مِنْها اِعْتاقَها؛

یكى از كنیزان امام حسن علیه‏السلام دسته گلى به ایشان تقدیم كرد. امام به او فرمود: تو در راه خدا آزادى! دلیل این كارشان را پرسیدم. فرمود: خداوند، ما را [این گونه] ادب آموخته است ، آن‏جا كه {در قرآن كریم} مى‏گوید: «و چون احترام شُدید، به بهتر از آن، پاسخ گویید» و بهتر از هدیه او، آزادى او بود!

مناقب(ابن شهر آشوب) ج4 ، ص18

حدیث (12) على بن حَكَم:

عَنْ دِعْبِلِ بنِ علىّ : اَنَّهُ دَخَلَ عَلى اَبِى الحَسَنِ الرِّضا علیه ‏السلام وَ اَمَرَ لَهُ بِشَىْ‏ءٍ ، فَاَخَذَهُ وَ لَمْ یَحْمَدِ اللّه‏َ . قالَ : فَقالَ لَهُ : لِمَ لَمْ تَحْمَدِ اللّه‏َ؟! قالَ : ثُمَّ دَخَلْتُ بَعْدُ عَلى اَبى جَعفَرٍ علیه ‏السلام وَ اَمَرَ لى بِشَىْ‏ءٍ ، فَقُلْتُ : اَلْحَمدُ لِلّهِ . فَقالَ لى : تَاَدَّبْتَ؛

دعبل بن على به خدمت امام رضا علیه ‏السلام رسید و امام امر فرمودند انعامى به او بدهند . دعبل آن را گرفت، اما خدا را سپاس نگفت . امام به او فرمودند : چرا خداوند را سپاس نگفتى؟! دعبل گفت : پس از مدّتى بار دیگر خدمت امام رضا علیه ‏السلام رسیدم و ایشان فرمودند انعامى به من بدهند . من گفتم : خدا را سپاسگزارم . امام به من فرمودند : ادب را به‏ جا آوردى.

کافی(ط-الاسلامیه) ج1 ، ص496 ، ح8

حدیث (13) امام على علیه‏ السلام :

اَدَّبْتُ نَفْسى فَما وَجَدْتُ لَها    بِغَیرِ تَقْوَى الاْلهِ مِنْ اَدَبِ
فى كُلِّ حالاتِها وَ اِن قَصُرَتْ    اَفْضَلَ مِنْ صَمْتِها عَنِ الْكَذِبِ
وَ غیبَةِ النّاسِ اَن غیبَتَهُم    حَرَّمَها ذُوالْجَلالِ فِى الْكُتُبِ

اِن كانَ مِن فِضَّةٍ كَلامُكِ یا     نَفْسُ فَاِنَّ السُّكوتَ مِن ذَهَبِ

 

به ادب و تربیت نفس خود پرداختم و براى‏ آن  /  ادبى بهتر از تقواى الهى در تمام حالاتش نیافتم
و اگر از پس این امر برنیامد  /  براى آن چیزى بهتر از دم فروبستن از دروغ نیافتم
و از غیبت مردمان، همانا غیبت آنان را  /  خداوند با عظمت در كتاب‏ها حرام كرده است
اى نفس، اگر سخن تو  /  نقره است، سكوت طلاست

دیوان امیرالمومنین ص 69

حدیث (14) نوف البكالى :

رَاَیْتُ أمیرَ المُؤمِنینَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ مُوَلِّیا مُبادِرا ، فَقُلْتُ : اَیْنَ تُریدُ یا مَولاىَ؟ فَقالَ : دَعنى یا نَوفُ ، اِنَّ آمالى تُقَدِّمُنى فِى المَحبوبِ. فَقُلتُ : یا مَولاىَ وَ ما آمالُكَ؟ قالَ : قَدْ عَلِمَهَا الْمَأمولُ وَ اسْتَغنَیتُ عَنْ تَبیینِها لِغَیْرِهِ ، وَ كَفى بِالْعَبْدِ اَدَبا اَلاّ یُشْرِكَ فى نِعَمِهِ و اِرْبِهِ غَیْرَ رَبِّهِ؛

امیر المؤمنین صلوات الله علیه را دیدم كه شتابان مى ‏رود . عرض كردم : مولاى من كجا مى ‏روى؟ فرمودند : «اى نوف رهایم كن! آرزوهایم مرا به پیشگاه محبوب مى ‏كشانَد». عرض كردم : مولاى من! آرزوهایتان چیست؟ فرمودند : «آن كس كه مورد آرزوست ، خود آنها را مى‏ داند و نیازى نیست به غیر او بگویم . بنده را همین ادب بس كه در نعمت‏ها و نیازش ، غیر پروردگارش را شریك نگردانَد» .

بحارالانوار(ط-بیروت) ج91 ، ص94 ، ح12

حدیث (15) پیامبر صلى‏ الله‏ علیه ‏و ‏آله :

ایّاكَ اَنْ تَضْحَكَ مِنْ غَیْرِ عَجَبٍ ، اَوْ تَمْشىَ و تَتَـكَلَّمَ فى غَیْرِ اَدَبٍ؛

از خندیدنِ بى تعجّب [و بى‏جا] یا راه رفتن و سخن گفتنِ بى ‏ادبانه بپرهیز.

 أعلام الدین فی صفات المؤمنین ص 273

حدیث (16) امام على علیه ‏السلام :

لا تَصْفُو الْخِلَّةُ مَعَ غَیْرِ اَدیبٍ ؛

 

دوستى با شخص بى‏ ادب ، صمیمانه نخواهد شد.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص434 ، ح9912

حدیث (17) امام على علیه ‏السلام :

فَكونوا اَقَلَّ ما یَكونونَ فِى الْباطِنِ اَمْوالاً ، اَحْسَنَ ما یَكونونَ فِى الظّاهِرِ اَحْوالاً فَاِنَّ اللّه‏َ تَعالى اَدَّبَ عِبادَهُ الْمُؤمِنینَ الْعارِفینَ اَدَبا حَسَنا ، فَقالَ جَلَّ مِن قائِلٍ : یَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ اَغْنیاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُم بِسیماهُمْ لاَ یَسْئَلونَ النَّاسَ اِلْحافا؛

در حالى كه در واقع از كمترین مال برخوردار هستید، در ظاهر بهترین حال را از خود نشان دهید ؛ زیرا خداوند متعال ، بندگان با ایمان با معرفتش را این گونه نیكو ادب نموده كه [در وصف فقیران پارسا] فرموده است : شخص بى‏ خبر آنان را از شدّت خویشتندارى توانگر مى ‏پندارد . ایشان را از نشانه ‏هایشان مى‏ شناسى ، با اصرار (چیزى) از مردم نمى‏ خواهند .

بحار الانوار(ط-بیروت) ج75 ، ص8 ، ح63

حدیث (18) امام صادق علیه ‏السلام :

مَنْ عَرَفَ اللّه‏َ خافَهُ ، وَ مَنْ خافَ اللّه‏َ حَثَّهُ الْخَوفُ مِنَ اللّه‏ِ عَلَى الْعَمَلِ بِطاعَتِهِ و َالاَخْذِ بِتَأدیبِهِ ، فَبَشِّرِ الْمُطیعینَ المُتَأَدِّبینَ بِاَدَبِ اللّه‏ِ وَ الاْآخِذینَ عَنِ اللّه‏ِ اَنَّهُ حَقٌّ عَلَى اللّه‏ِ اَنْ یُنْجیَهُ مِنْ مُضِلاّتِ الْفِتَنِ؛

 

آن‏كه خدا را شناخت ، از او ترسید و آن كس كه از خدا ترسید ، ترس از خدا او را به عمل به فرمان او و در پیش گرفتن ادبش واداشت . پس فرمان‏بردارانِ ادب شده به ادب خدا و اطاعت‏كنندگان دستورهاى او را بشارت ده كه بر خداست كه آنها را از فتنه ‏هاى گمراه ‏كننده برهاند.

اصول الستة عشر (ط - دار الشبستری) ص 50

حدیث (19) امام حسن عسكرى علیه ‏السلام :

لَیْسَ مِنَ الاَدَبِ اِظْهارُ الْفَرَحِ عِنْدَ الْمَحْزونِ؛

 

شادى كردن در حضور غمگین، از ادب به دور است.

تحف العقول ص489

حدیث (20) امام صادق علیه ‏السلام :

ما خَسِرَ وَ اللّه‏ِ مَنْ اَتى بِحَقیقَةِ السُّجودِ ... وَ لَا بَعُدَ أَبَداً عَنِ اللَّهِ مَنْ أَحْسَنَ تَقَرُّبَهُ فِی السُّجُودِ وَ لَا قَرُبَ إِلَیْهِ أَبَداً مَنْ أَسَاءَ أَدَبَهُ وَ ضَیَّعَ حُرْمَتَهُ بِتَعْلِیقِ قَلْبِهِ بِسِوَاهُ

 

سوگند به خدا ، هر كس كه حقیقت سجده را به‏ جاى آورد ، زیان نكرد و كسى كه در سجده، به خوبى به خداوند نزدیك شد، هرگز از خداوند دور نیست. و آن‏كه به {ساحت مقدس} او بى ‏ادبى كرد و حرمتش را زیر پا گذاشت ، و به غیر او دل بست، هرگز به او نزدیك نشد.

بحار الأنوار(ط-بیروت) ج 82، ص 136، ح 16

حدیث (21) امام على علیه‏ السلام :

لا یَرْاَسُ مَنْ خَلا عَنِ الاَدَبِ وَ صَبا اِلَى اللَّعِبِ؛

 

كسى كه از ادب بى‏ بهره باشد و شیفته بازى شود، به ریاست نمى ‏رسد.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص247 ، ح5096

حدیث (22) امام على علیه ‏السلام :

عَلَیكَ بِمُداراةِ النّاسِ وَ اِكْرامِ الْعُلَماءِ وَ الصَّفْحِ عَنْ زَلاّتِ الاِخْوانِ فَقَدْ اَدَّبَكَ سَیِّدُ الاَوَّلینَ وَ الآْخِرینَ بِقَولِهِ صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله : اُعْفُ عَمَّنْ ظَـلَمَكَ وَ صِلْ مَنْ قَطَعَكَ وَ اَعْطِ مَنْ حَرَمَكَ ؛

 

تو را سفارش مى‏كنم به مداراى با مردم و احترام به علما و گذشت از لغزش برادران (دینى)؛ چرا كه سرور اولین و آخرین، تو را چنین ادب آموخته و فرموده است : «گذشت كن از كسى كه به تو ظلم كرده ، رابطه برقرار كن با كسى كه با تو قطع رابطه كرده و عطا كن به كسى كه از تو دریغ نموده است».

بحار الأنوار(ط-بیروت) ج 75، ص 71، ح 34

حدیث (23) امام على علیه ‏السلام :

جالِسِ الْعُلَماءَ یَزْدَدْ عِلْمُكَ وَ یَحْسُنْ اَدَبُكَ وتَزكُ نَفسُكَ؛

 

با علما معاشرت كن تا علمت زیاد، ادبت نیكو و جانت پاك شود.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص430 ، ح9791

حدیث (24) امام صادق علیه‏ السلام :

اِنَّ الشَّیْطانَ لَیَطْمَعُ فى عالِمٍ بِغَیْرِ اَدَبٍ اَكْثَرُ مِنْ طَمَعِهِ فى عالِمٍ بِاَدَبٍ ، فَتَاَدَّبوا وَ اِلاّ فَاَنْتُمْ اَعرابٌ ؛

 

شیطان ، در عالِمِ بى‏ بهره از ادب بیشتر طمع مى‏ كند تا عالِمِ برخوردار از ادب . پس ادب داشته باشید و گرنه شما، بی ابانى (فاقد تمدّن) هستید.

اعلام الدین فی صفات المومنین ص96

حدیث (25) امام على علیه‏ السلام :

عَلَى الْعاقِلِ اَنْ یُحْصى عَلى نَفْسِهِ مَساویَها فِى الدّینِ وَ الرَّأىِ وَ الاَخْلاقِ وَ الاَدَبِ ، فَیَجْمَعُ ذلِكَ فى صَدْرِهِ اَوْ فى كِتابٍ وَ یَعْمَلُ فى اِزالَتِها ؛

 

بر عاقل است كه بدى‏هایش را در دین، اندیشه، اخلاق و ادب یادداشت كند و به‏خاطرش بسپارد و براى از بین بردن آنها بكوشد.

بحار الأنوار(ط-بیروت) ج 75، ص 6، ح 58

حدیث (26) پیامبر صلى ‏الله ‏علیه ‏و‏ آله :

ادّبوا اولادكم على ثلث خصال حبّ نبیّكم و حبّ اهل بیته و تلاوة القرآن‏

 

فرزندانتان را به سه چیز ادب كنید: عشق به پیامبرتان، عشق به خاندان او، و قرآن خواندن.

قاموس قرآن مقدمه ص2

حدیث (27) امام صادق علیه‏ السلام :

اَدَّبَنى اَبى علیه ‏السلام بِثَلاثٍ ... ونَهانى عَنْ ثَلاثٍ : قالَ لى : یا بُنَىَّ مَنْ یَصْحَبْ صاحِبَ السّوءِ لا یَسْلَمْ وَ مَن لا یُقَـیِّد اَ لْفاظَهُ یَنْدَم ، وَ مَنْ یَدْخُل مَداخِلَ السَّوءِ یُتَّهَمْ... وَ نَهانى اَنْ اُصاحِبَ حِاسِدَ نِعْمَةٍ وَ شامِتا بِمُصیبَةٍ ، اَو حامِلَ نَمیمَةٍ ؛

 

پدرم علیه ‏السلام مرا به سه چیز ادب آموخت و از سه چیز نهى ‏ام فرمود . سه نكته ادب این بود كه فرمود : فرزندم! هركس با دوست بد بنشیند ، سالم نمى‏ ماند و هر كس گفتارش را كنترل نكند ، پشیمان مى‏ شود ، و هر كس به جایگاه‏ هاى بد وارد شود ، مورد بدگمانى قرار مى ‏گیرد (زیر سؤال مى ‏رود) و آن سه چیز كه مرا از آن نهى فرمود: دوستى با كسى كه چشم دیدن نعمت كسى را ندارد، و با كسى كه از مصیبت دیگران شاد مى‏ شود و با سخن‏چین.

تحف العقول ص376

حدیث (28) امام على علیه ‏السلام :

تَحَرِّى الصِّدْقِ وَ تَجَنُّبُ الْكَذِبِ اَجْمَلُ شیمَةٍ وَ اَفْضَلُ اَدَبٍ؛

 

راستگو بودن و پرهیز نمودن از دروغ، زیباترین اخلاق و بهترین ادب است.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص217 ، ح4294

حدیث (29) امام على علیه ‏السلام :

مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنّاسِ اِماما فَلیَبْدَأ بِتَعْلیمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلیمِ غَیْرِهِ وَلْیَكُنْ تَاْدیبُهُ بِسیرَتِهِ قَبْلَ تَأْدیبِهِ بِلِسانِهِ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُها اَحَقُّ بِالاِجْلالِ مِنْ مُعَلِّمِ النّاسِ ومُؤَدِّبِهِمْ؛
 

 

كسى كه خود را پیشواى مردم قرار داده، باید پیش از آموزش دیگران، خود را آموزش دهد و پیش از آن‏كه دیگران را با زبان، ادب بیاموزد، با كردارش ادب آموزد و البته آموزش دهنده و ادب‏ آموز خود بیش از آموزگار و ادب‏ آموز مردم، شایسته تجلیل است.

نهج البلاغه(صبحی صالح) ص480 ،ح 73

حدیث (30) امام صادق علیه ‏السلام :

اِنْ اُجِّلْتَ فى عُمُرِكَ یَومَیْنِ فَاجْعَلْ اَحَدَهُما لاِدَبِكَ لِتَسْتَعینَ بِهِ عَلى یَومِ مَوتِكَ. فَقیلَ لَهُ : وَ ما تِلْكَ الاِسْتِعانَةُ؟ قالَ : تُحْسِنُ تَدبیرَ ما تُخَلِّفُ وَ تُحْكِمُهُ؛

 

اگر در عُمرت دو روز مهلت داده شدى ، یك روز آن را براى ادب خود قرار ده تا از آن براى روز مُردنت كمك بگیرى. به امام گفته شد : این كمك گرفتن چگونه است؟ فرمودند : به این‏كه آنچه را از خود برجا مى‏گذارى ، خوب برنامه‏ریزى كنى و محكم‏كارى نمایى.

کافی(ط-الاسلامیه) ج8 ، ص150 ، ح132

حدیث (31) امام على علیه ‏السلام :

كَفى بِالتَّجارِبِ مُؤَدِّبا ؛

 

براى ادب‏ آموزى، تجربه‏ ها كافى ‏اند.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص444 ، ح10155

حدیث (32) امام على علیه‏ السلام :

اَحْسَنُ الآْدابِ ما كَفَّكَ عَنِ الْمَحارِمِ؛

 

بهترینِ ادب‏ها آن است كه تو را از حرام‏ها باز دارد.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص247 ، ح5079

حدیث (33) امام على علیه ‏السلام :

مَنْ عَطَفَ عَلَیْهِ اللَّیْلُ و َالنَّهارُ اَدَّباهُ وَ اَبلَیاهُ وَ اِلَى الْمَنایا اَدْنَیاهُ ؛

 

شب و روز بر هر كس بگذرد، او را ادب مى‏ كند، فرسوده ‏اش مى ‏نماید و به مرگ نزدیكش مى‏ سازد.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص133 ، ح2282

حدیث (34) امام صادق علیه ‏السلام :

كَمالُ الاَدَبِ و َالْمُروءَةِ سَبْعُ خِصالٍ : اَلْعَقلُ وَ الْحِلْمُ ، و َالصَّبْرُ ، وَ الرِّفْقُ ، و َالصَّمْتُ ، وَ حُسْنُ الْخُلْقِ وَ الْمُداراةُ؛

 

كمال ادب و مروت در هفت چیز است: عقل، بردبارى، صبر، ملایمت، سكوت، خوش‏ اخلاقى و مدارا.

معدن الجواهر ص 59

حدیث (35) امام سجاد علیه ‏السلام :

اِعْتَبِروا یا اُولىِ الاَبْصارِ وَ احْمَدُوا اللّه‏َ عَلى ما هَداكُمْ ، وَ اعْلَموا اَنَّـكُمْ لا تَخْرُجونَ مِنْ قُدْرَةِ اللّه‏ِ اِلى غَیْرِ قُدْرَتِهِ، و َسَیَرَى اللّه‏ُ عَمَلَكُمْ وَ رَسولُهُ ثُمَّ اِلَیْهِ تُحْشَرونَ ، فَانْتَفِعوا بِالْعِظَةِ وَ تَأَدَّبوا بِآدابِ الصّالِحینَ؛

 

شما اى اهل بصیرت! پند گیرید و خدا را براى این‏كه هدایتتان كرد ، سپاس گویید و بدانید كه از قبضه قدرت خداوند ، به سوى قدرتى دیگر بیرون نتوانید رفت ، و خدا و فرستاده ‏اش ، به زودى كردار شما را مى‏ بینند و آن‏گاه ، در پیشگاه او ، گرد آورده مى‏ شوید . پس از اندرزها بهره گیرید و ادب شایستگان را داشته باشید.

کافی(ط-الاسلامیه) ج8 ، ص17

حدیث (36) امام على علیه ‏السلام :

اَللّهُمَّ ارْزُقنى عَقْلاً كامِلاً وَ عَزْما ثاقِبا وَ لُبّا راجِحا وَ قَلْبا زَكیّا وَ عِلْما كَثیرا وَ اَدَبا بارِعا وَ اجْعَلْ ذلِكَ كُلَّهُ لى و َلا تَجْعَلْهُ عَلَىَّ بِرَحْمَتِكَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ؛

 

خدایا مرا عقلى كامل ، تصمیمى نافذ، خردى برتر، دلى پاك، دانشى فراوان و ادبى والا روزى كن و تمام اینها را به سود من قرار ده نه به زیانم،اى مهربان‏ترین مهربانان.

بحار الانوار(ط-بیروت)ج 84 ، ص325 ،ح14

حدیث (37) امام على علیه ‏السلام :

كُلُّ شَىْ‏ءٍ یَحتاجُ اِلَى الْعَقْلِ وَالْعَقْلُ یَحْتاجُ اِلَى الاَدَبِ؛

 

هر چیزى به عقل نیاز دارد و عقل به ادب نیازمند است.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص248 ، ح5102

حدیث (38) امام على علیه ‏السلام :

اِنَّكَ مُقَوَّمٌ بِاَدَبِكَ فَزَیِّنْهُ بِالْحِلْمِ؛

 

تو با ادبت ارزش‏گذارى مى‏ شوى، پس آن را با بردبارى زینت بخش.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص247 ، ح5082

حدیث (39) امام رضا علیه ‏السلام :

اَروى اَنَّ جَبْرَئیلَ علیه ‏السلام اُهْبِطَ اِلى رَسولِ اللّه‏ِ صلى ‏الله‏ علیه ‏و ‏آله فَقالَ : یا رَسولَ اللّه‏ِ ، اِنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ یَقْرَاُ عَلَیْكَ السَّلامَ وَ یَقولُ لَكَ : اِقْرَأ : بِسمِ اللّه‏ِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ «لاَ تَمُدَّنَّ عَیْنَیْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ اَزْو جا مِنْهُمْ» الآیَةَ. فَاَمَرَ النَّبىُّ صلى‏ الله‏ علیه‏ و ‏آله مُنادیا یُنادى: مَنْ لَمْ یَتَاَدَّبْ بِاَدَبِ اللّه‏ِ تَقَطَّعَتْ نَفْسُهُ عَلَى الدُّنْیا حَسَراتٍ؛

 

روایت مى‏ كنم كه جبرئیل علیه ‏السلام به نزد پیامبر خدا فرود آمد و گفت : اى پیامبر خدا! خداوند تو را سلام مى‏ رساند و به تو مى ‏فرماید : بخوان به نام خداى مهر گسترِ مهربان، هرگز به آنچه اصنافى از ایشان را از آن برخوردار كرده ‏ایم ، چشم مدوز كه زیور زندگى دنیاست تا ایشان را بیازماییم . و بدان كه روزىِ پروردگار تو بهتر و پایدارتر است ، پس پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه ‏و ‏آله به كسى فرمود تا جار بزند : هر كس [با عمل به این آیه] به ادب خدا آراسته نگردد ، روحش با حسرت از دنیا جدا مى‏ شود.

فقه الرضا علیه السلام ص364

حدیث (40) امام على علیه ‏السلام :

یا مُؤمِنُ اِنَّ هذَا العِلمَ و َالاَدَبَ ثَمَنُ نَفْسِكَ فَاجْتَهِد فى تَعَلُّمِهِما ، فَما یَزیدُ مِنْ عِلْمِكَ وَ اَدَبِكَ یَزیدُ فى ثَمَنِكَ وَ قَدْرِكَ ، فَاِنَّ بِالْعِلْمِ تَهْتَدى اِلى رَبِّكَ وَ بِالاَدَبِ تَحْسِنُ خِدْمَةَ رَبِّكَ وَ بِأَدَبِ الْخِدْمَةِ یَسْتَوجِبُ الْعَبْدُ وَلایَتَهُ و َقُرْبَهُ ، فَاقْبَلِ النَّصیحَةَ كى تَنْجُوَ مِنَ الْعَذابِ؛

 

اى مؤمن! به تحقیق این دانش و ادب بهاى جان توست پس در آموختن آن دو بكوش كه هر چه بر دانش و ادبت افزوده شود بر قیمت و قَدْرت افزوده مى‏شود ؛ زیرا با دانش به پروردگارت راه مى‏یابى و با ادب به پروردگارت خوش خدمتى مى‏كنى و با ادب در خدمت‏گزارى، بنده سزاوار دوستى و نزدیكى به او مى‏شود . پس [این [نصیحت را بپذیر تا از عذاب بِرَهى.

مشکاة الانوار ص135

حدیث (41) امام على علیه ‏السلام :

مَنْ قَعَدَ بِهِ حَسَبُهُ، نَهَضَ بِهِ اَدَبُهُ؛

 

هر كس اصل و نسبش او را [سُست گرداند و] بنشاند، ادبش او را [حركت بخشد و] برخیزاند.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص248 ،ح5116

حدیث (42) امام حسین علیه ‏السلام :

اَللّهُمَّ لا تَسْتَدْرِجنى بِالاِحسانِ وَ لا تُؤَدِّبْنى بِالْبَلاءِ ؛

 

خدایا! با غرق كردن من در ناز و نعمت، مرا به پرتگاه عذاب خویش مَكشان و با بلایا (گرفتارى‏ها) ادبم مكن.

نزهة الناظر و تنبیه الخاطر ص83 ، ح10

حدیث (43) امام رضا علیه ‏السلام :

... فَاِن قالَ قائِلٌ : فَلِمَ وَجَبَ عَلَیْهِمْ مَعْرِفَةُ الرُّسُلِ و َالاِقْرارُ بِهِم و َالاِذعانُ لَهُم بِالطّاعَةِ؟ قیلَ : لاِنـَّهُ لَمّا اَنْ لَمْ یَكُنْ فى خَلْقِهِمْ وَ قُواهُم ما یُكْمِلونَ بِهِ مَصالِحَهُم وَ كانَ الصّانِعُ مُتَعالیا عَنْ اَنْ یُرى وَ كانَ ضَعْفُهُمْ وَ عَجْزُهُمْ عَنْ اِدْراكِهِ ظاهِرا ، لَمْ یَكُنْ بُدٌّ لَهُمْ مِنْ رَسولٍ بَیْنَهُ وَ بَیْنَهُمْ مَعْصومٍ ، یُؤَدّى اِلَیْهِم اَمْرَهُ وَ نَهْیَهُ وَ اَدَبَهُ ، و یَقِفُهُمْ عَلى ما یَكونُ بِهِ اجْتِرارُ مَنافِعِهِمْ وَ مَضارِّهِم ؛

 

اگر كسى بگوید : چرا شناخت پیامبران و اعتراف به آنها و اقرار به (لزوم) اطاعت از آنان ، بر مردم واجب است؟ در پاسخ گفته شود : چون در وجود مردم و قواى آنان ، چیزى نیست كه با آن ، مصالحشان را كامل سازند و آفریدگار نیز برتر از آن است كه دیده شود ، سستى و ناتوانى آنان از ادراك او آشكار است ، پس چاره‏اى جز این نیست كه میان خداوند و مردم ، پیام‏آورى معصوم باشد كه اوامر و نواهى و ادب (و آموزه‏هاى) او را به ایشان برساند و آنها را به آنچه مایه سود و زیانشان است ، آگاه سازد.

عیون اخبار الرضا ج2 ، ص100 ،ح34



[ ] | [ کلمات کلیدی ] : حدیث ادب-
[ مرتبط با ] : کتابخانه دینی
ن : ابوالفضل بوستان زاده
ت : 1394/08/6
ولادت با سعادت امام علی (ع) بر همه شیعیان مبارک
ن : ابوالفضل بوستان زاده
ت : 1394/08/4
نماز صبح
[]

[ ] | [ کلمات کلیدی ] : نماز صبح-
[ مرتبط با ] : کلیپ مذهبی
ن : ابوالفضل بوستان زاده
ت : 1394/08/4




محمد بن حسن عسکری (عج) آخرین امام از امامان دوازده گانه شیعیان است. در 1? شعبان سال 2?? هـ.ق در سامرا به دنیا آمد و تنها فرزند امام حسن عسکری (ع)، یازدهمین امام شعیان ما است. مادر آن حضرت نرجس (نرگس) است که گفته اند از نوادگان قیصر روم بوده است. «مهدی» حُجَت، قائم منتظر، خلف صالح، بقیه الله، صاحب زمان، ولی عصر و امام عصر از لقبهای آن حضرت است.